Sluiten
De landbouw van de toekomst is regeneratief

De landbouw van de toekomst is regeneratief

De afgelopen jaren hebben we onze landbouwgronden enorm uitgeput en komen boeren steeds vaker voor grote duurzaamheidsuitdagingen te staan. Om zeker te weten dat we ook in de toekomst landbouw kunnen blijven bedrijven, moet er dus iets veranderen. Regeneratieve landbouw biedt hiervoor de oplossing. 

Regeneratieve landbouw is meer dan alleen het verduurzamen van de landbouw, bij regeneratieve landbouw staat de bodem centraal. Dit levert oplossingen voor de problemen rond de klimaatcrisis, het dramatische verlies van biodiversiteit, de kwaliteit van water, de opslag van CO2 en onze nationale stikstofproblematiek. Waar we de afgelopen decennia voornamelijk hebben ingezet op een hoge productie met behulp van kunstmest en pesticiden beginnen we nu steeds meer in te zien dat we samen moeten werken met de bodem en met de natuur voor verbeterde landbouw. Hierbij wordt niet alleen gekeken hoe we de negatieve impact van landbouw kunnen verminderen, maar ook hoe we gezonde voeding kunnen produceren op een manier die én ecologische- én economische én sociale winst oplevert voor boeren en burgers.  

 

Anne van Leeuwen, Joost van Schie en Sanne Beld, zijn pioniers op het gebied van regeneratieve landbouw in ons land. “Als ik door ons veld loop, struikel ik over de dassensporen. Het gras is op sommige plekken bijna twee meter hoog en overal ligt wormenpoep. Zelfs als je nul kennis van regeneratie hebt, dan voel je gewoon dat het hier leeft. Dat geeft energie, omdat het je voedt”, weet Anne van Leeuwen, medeoprichter van Boerderij Bodemzicht. Hierom zijn regeneratieve boerderijen zo essentieel, stelt ze. “We hebben plekken nodig waar mensen kunnen ervaren hoe krachtig regeneratie is. Zodat ze zich gaan afvragen: hoe zou dit er op mijn boerderij of in mijn organisatie uit kunnen zien?”  

 

De capaciteit van leven op een plek continu vergroten door zoveel mogelijk mensen, dieren, planten, insecten en microben met elkaar te verbinden: daar draait regeneratie volgens Van Leeuwen om: “Eigenlijk probeer ik op de boerderij gewoon een goede relatiemanager te zijn, voor al het leven.”  

 

Ook Joost van Schie van Boerderij de Eenzaamheid gooide het roer om en startte met regeneratief boeren. De eerste uitdaging? De melkveehouderij klimaatneutraal maken, onder andere door het probleem van bodemdaling en veenoxidatie te adresseren. “Onze boerderij bevindt zich op een eiland vlakbij Leiden, midden in het veenweidegebied. In de zomer zakt het waterpeil weg, waardoor het veen wordt blootgesteld aan zuurstof en de koolstof die in het veen ligt opgeslagen vrijkomt”, legt Joost uit. “Die uitstoot kun je voorkomen door de bodem gezonder te maken. Want hoe levendiger de bodem, hoe beter de sponswerking, waardoor de grond ook in tijden van droogte genoeg water vasthoudt.”  

 

Om dat te realiseren zorgt Van Schie dat zijn koeien holistisch grazen. Van nature grazen koeien voor een korte periode heel intensief op één stukje gras, om vervolgens als kudde verder te trekken. Dit is veiliger, vanwege roofdieren. Maar het heeft ook een positieve impact op de bodem”, legt Joost uit. “Doordat de koeien steeds ergens anders grazen, heeft de bodem tijd om te herstellen en de mest op te nemen. Overbegrazing en bodemdegradatie worden hierdoor voorkomen en het gras kan dieper wortelen, waardoor de bodem meer water en koolstof opneemt. Boven de grond zorgt dit voor kruidenrijker gras, en die bovengrondse diversiteit is ook weer goed voor de ondergrondse ecologie.” 

 

En er is meer. Sommige kruiden zoals wilgenblad werken namelijk medicinaal. Het kruidenrijke gras is ook voedzamer, waardoor je als boer minder krachtvoer hoeft bij te voeren. En planten zoals weegbree zorgen ervoor dat de koeien minder methaan-winden laten. Joost: “Kortom, het is niet de koe, het is het hoe.” Op De Eenzaamheid worden de koeien daarom twee keer per dag verplaatst naar een nieuw stukje weiland. Ook is Joost druk bezig met een ‘kippencamper’, zodat de kippen achter de koeien aan kunnen grazen: “Met hun gepik en gescharrel verspreiden zij de mest van de koeien beter over het land, waardoor de bodem het beter opneemt.” 

 

Deze symbiotische relatie tussen gras en grazer is miljoenen jaren oud. Ze zijn samen geëvolueerd en daardoor volledig op elkaar ingesteld. “Het gaat zelfs zover dat je in het maagsysteem van een herbivoor exact dezelfde bacteriën vindt als in het bodemleven”, legt Sanne Beld van boerderij Met Natuur Mee uit. “We doen dus altijd heel negatief over mest, maar als je de natuurlijke relatie tussen gras en grazer herstelt, is het goud voor je bodem.”  

 

Na vier jaar pionieren heeft Sanne inmiddels koeien, varkens en kippen die allemaal holistisch grazen. De komende tijd wil ze een ware silvopasture creëren door in het weiland notenbomen, fruithagen en bessenstruiken aan te planten. Sanne: “Zo hebben de dieren straks ook toegang tot bladeren en overgebleven oogst. En de mest is weer compost voor de gewassen.” 

 

Voedingsindustrie & Agricultuur

Lees meer
Plant-based voeding is geen hype meer, maar here to stay

Plant-based voeding is geen hype meer, maar here to stay

3 vragen aan Dieuwertje Troost, Lead Auditor Food bij DNV

3 vragen aan Dieuwertje Troost, Lead Auditor Food bij DNV

MSD stimuleert productvertrouwen door DNA-traceerbaarheid

MSD stimuleert productvertrouwen door DNA-traceerbaarheid

Advertentie | mrt 28, 2022