Er is een wezenlijk verschil tussen een organisatie die AI-tools inzet en een organisatie die AI-native is. Dat onderscheid staat centraal in de aanpak van Hypersolid. Het technologiebedrijf is van origine Nederlands, maar ontwikkelt en beheert inmiddels digitale platformen voor corporates en grote mkb-bedrijven over de hele wereld. CEO Rianne Meijerman legt het scherp uit: “Wat wij AI-native noemen, is een organisatie die echt nagedacht heeft over hoe ze zichzelf op een heel andere manier organiseert. AI zit dan in de kern van hoe een organisatie denkt en beslissingen neemt, in plaats van als add-on of tool.”

De meeste bedrijven beginnen als ‘AI-augmented’: ze blijven hetzelfde doen, maar sneller. Dat is niet verkeerd als beginpunt, maar het is geen eindbestemming. AI-native worden begint met existentiële vragen. Wat voor organisatie zijn we? Welk probleem lossen we op in de wereld? En hoe richten we onze organisatie daar vervolgens op in? Dat hoeft niet in één keer en voor de hele organisatie tegelijk. “Je zoekt een deelgebied waarop je begint. Niet vanuit een traditionele afdeling, maar vanuit een product of stuk dienstverlening aan de eindklant”, aldus Meijerman.

Wat er werkelijk ontbreekt in de data

Een veelgehoorde aanname is dat organisaties hun data al redelijk op orde hebben. In de praktijk klopt dat maar gedeeltelijk. Pieter Dubelaar, solutions architect bij Hypersolid, maakt een belangrijk onderscheid. Transactionele data, analytische data, de klassieke big data: die zijn bij de meeste bedrijven inderdaad beschikbaar. Maar dat is slechts één dimensie. “Data is ook intelligentie. Data is ook context. Al die kennis die nergens vastgelegd is, maar in de hoofden van mensen leeft, die heb je ook nodig als je een bedrijfsproces met AI wil omvormen,” stelt Dubelaar.

Om AI echt effectief te laten werken, moet een organisatie niet alleen haar datapunten op orde hebben, maar ook haar unieke manier van werken, haar processen en haar impliciete kennis op een machineleesbare manier beschikbaar maken. Dat is de blinde vlek die het minst benoemd wordt, maar die in de praktijk het vaakst roet in het eten gooit. Organisaties denken klaar te zijn voor AI-gedreven transformatie, terwijl het fundament nog niet volledig op orde is.

Governance voor een wereld van agents

Een nieuw en snel groeiend vraagstuk is het beheer van AI-agents. Veel teams bouwen inmiddels zelfstandig agents of nemen ze af van kleine aanbieders. Dat leidt tot een governance-probleem dat organisaties nog nauwelijks hebben zien aankomen. Meijerman: “Als je een nieuwe agent hebt, net als een nieuwe medewerker, wie doet de ‘onboarding’ van die agent? En hoe weet je of die niet dingen gaat doen die jij niet wilt?” Het schalen, aanpassen en compliant houden van een multi-agent infrastructuur is een compleet nieuw werkgebied. Hypersolid neemt daarin een duidelijk standpunt in. Het bedrijf verkoopt geen standaard AI-workflows of kant-en-klare tools. In plaats daarvan bouwt het samen met klanten een omgeving en een compliance-framework waarbinnen de klant zelf de regie houdt. “Wat strategisch voor jou belangrijk is, daar moet je de orchestratie en de regie zelf van voeren als bedrijf”, aldus Meijerman. Die filosofie sluit aan op een bredere opvatting over soevereiniteit. Niet als geopolitiek vraagstuk, maar als ontwerpprincipe. Wendbaar blijven betekent dat je technologie, modellen en leveranciers kunt vervangen wanneer de markt daarom vraagt.

Durf te dromen, begin vandaag

Voor bestuurders die willen versnellen, is het advies van Hypersolid tweeledig. Ten eerste: zorg voor architecturale keuzevrijheid. Vendor lock-in beperkt niet alleen de technische mogelijkheden, maar ondermijnt de strategische vrijheid van een organisatie. Dubelaar: “In een wereld van flux moet je wendbaar blijven. Dat is de boodschap die ik elke bestuurder mee zou willen geven.” Ten tweede: begin met doen. Meijerman is direct: “Learning by doing is nog nooit zo belangrijk geweest. Haal het van die slideshow af en ga het gewoon doen.”

Maar anders denken is minstens zo belangrijk als snel handelen. De echte kansen liggen niet in het efficiënter uitvoeren van bestaande processen, maar in het radicaal heroverwegen ervan. Wat als een hele afdeling anders georganiseerd kan worden? Wat als het ondenkbare ineens haalbaar is? Dat vraagt om leiders met lef, een cultuur die verandering omarmt en een technologiepartner die niet alleen implementeert, maar ook blijft innoveren. Hypersolid werkt daarvoor jarenlang samen met klanten, omdat bedrijfskritische platformen simpelweg geen eenmalig project zijn.