AI belooft bedrijven meer slagkracht, maar zonder grip op data verandert die belofte al snel in een kwetsbaarheid. Juist daarom kan datasoevereiniteit in geopolitiek onzekere tijden uitgroeien tot een Europees concurrentievoordeel.

The Sharing Group neemt privacy-first e-mailprovider Soverin over

De meeste mensen staan er niet bij stil: je inbox bevat vaak je hele leven. Privégesprekken, medische gegevens, wachtwoorden, bankzaken – het zit allemaal in je e-mail. Toch geven miljoenen mensen techreuzen als Google of Microsoft daar gewoon toegang toe. “We zijn het bijna normaal gaan vinden om onze digitale identiteit uit handen te geven”, zegt Diana Krieger, CEO van Soverin

Organisaties werken volop met generatieve AI, maar staan zelden stil bij de vraag waar hun data wordt opgeslagen en wie er toegang toe heeft. Alleen als je weet waar je data is en welke regels gelden, houd je grip op het gebruik ervan en ligt niet alles zomaar op straat. Deze datasoevereiniteit is een cruciale randvoorwaarde voor veilige, betrouwbare en toekomstbestendige AI-toepassingen. Ook helpt het bedrijven om te voldoen aan privacyregels en andere wetgeving rondom datagebruik.

Bedrijven willen kunstmatige intelligentie (AI) inzetten om sneller en slimmer te werken. Maar daarbij botsen ze op vragen rond datasoevereiniteit: van wie zijn de gegevens, waar worden ze opgeslagen en hoe borg je betrouwbaarheid en transparantie? Daarnaast is er het risico dat technologie de menselijke maat naar de achtergrond dringt. Organisaties zoeken balans tussen data-efficiency en menselijke merkwaarde.

Cyberdreiging beheerst de zakelijke actualiteit van alledag. Bedrijven worden geconfronteerd met steeds geraffineerdere aanvallen, maar ook met strengere wetgeving zoals de NIS2-richtlijn, die bestuurders persoonlijk verantwoordelijk maakt voor gebrekkige IT-beveiliging. Tegelijk is het IT-landschap onoverzichtelijker dan ooit: thuiswerk, IoT, cloudapplicaties en steeds slimmere aanvallers zorgen voor nieuwe kwetsbaarheden en hogere eisen.

Om in dat complexe speelveld overzicht te houden, is een geïntegreerde aanpak essentieel. Niet alleen techniek, maar ook processen en mensen spelen daarin een rol. Een doordacht framework helpt organisaties om stap voor stap hun netwerk én cybersecurity op orde te brengen, van veilige toegang tot disaster recovery. Denk aan het in kaart brengen van kwetsbare apparaten, het correct beheren van gebruikersidentiteiten en het toepassen van netwerksegmentatie.

Gemeenten gebruiken, net als veel andere organisaties, de dienstverlening van buitenlandse hyperscalers zoals Microsoft en Oracle. Het aanbod van deze aanbieders is technisch indrukwekkend, maar de servers vallen onder jurisdictie van landen met eigen wetten, belangen en economische agenda’s. Gemeenten die cruciale data en applicaties daarop laten draaien, dreigen ongemerkt een deel van hun digitale soevereiniteit in te leveren.

“Gemeenten moeten zich afvragen: in wiens handen ligt onze digitale sleutelbos? Wie daar geen helder antwoord op heeft, speelt met de continuïteit en veiligheid van het lokaal bestuur”, zegt Maarten Hillenaar, managing director van Centric Digitale Overheid. Overheden beseffen zich dat terdege en zoeken naar IT-oplossingen waarmee ze zelf meer de regie houden. Reden voor Centric om een Nederlandse cloud te ontwikkelen.

Centric’s chief architect Gerco Koks legt uit waarom het bedrijf deze route heeft gekozen. “De overheid onderkent de gevaren van digitale afhankelijkheid en stelt daarom in aanbestedingen steeds vaker de eis dat data binnen Nederlandse grenzen moeten blijven. Centric is al decennialang een strategische partner van Nederlandse gemeenten en andere overheidsorganisaties. Daarom ontwikkelen wij momenteel een volledig Nederlandse cloudinfrastructuur.”

AI biedt kansen, maar het succes ervan hangt af van snelle en veilige toegang tot data. Steeds meer organisaties gebruiken hiervoor cloudproviders, maar wie beheert de gegevens dan, en wie heeft feitelijk toegang? In een tijd waarin geopolitiek technologie beïnvloedt, wordt datasoevereiniteit strategisch belangrijk.

Criminaliteit en fraude worden steeds internationaler en complexer. Zulke netwerken misbruiken juist de versnippering van data bij publieke en private instanties. Banken, opsporingsdiensten en ziekenhuizen zien afzonderlijk signalen, maar missen het totaalbeeld. Privacyregels en concurrentiegevoeligheid verhinderen dat zij gegevens delen. Nieuwe cryptografie maakt samenwerking mogelijk zonder controleverlies. “Om fraude of georganiseerde misdaad echt aan te pakken, moeten organisaties samenwerken”, zegt Toon Segers, medeoprichter van deeptechbedrijf Roseman Labs. “Tot voor kort bestond er geen manier om dat veilig en compliant te doen.”

Organisaties willen profiteren van AI, maar lopen aan tegen een belangrijke vraag: hoe behoud je grip op data en technologie in een door buitenlandse spelers gedomineerd landschap? Zonder een goed plan voor vaardigheden dreigt afhankelijkheid en verlies van regie. Het risico is duidelijk: “Zonder voldoende kennis en digitale basisvaardigheden haal je nooit het volle potentieel uit AI. Sterker nog, je loopt het risico dat systemen zelfstandig beslissingen nemen of bij data kunnen zonder dat de organisatie dit beseft”, stelt Sjon Post, manager portfolio en onderwijs bij Computrain, een opleider gespecialiseerd in IT-trainingen en certificeringen.

Wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen hebben de afgelopen decennia geleid tot miniaturisatie, met chips en systemen op micro-, nano- en (in de toekomst) picoschaal als resultaat. Tegelijkertijd zorgen deze nieuwe technologieën ook voor complexere onderzoekslaboratoria en/of productieruimtes, die aan steeds strengere eisen moeten voldoen.

Deerns is gespecialiseerd in advies-, ontwerp- en engineeringdiensten voor gebouwen en faciliteiten die extreme omstandigheden vereisen en bedrijfskritisch zijn.

De race om quantumtechnologie is in volle gang. Wereldwijd werken landen aan doorbraken die de technologische verhoudingen de komende decennia kunnen bepalen. Europa, en Nederland in het bijzonder, moet nu strategisch handelen om niet afhankelijk te worden van grootmachten als China en de Verenigde Staten.

Quantumtechnologie is niet alleen een wetenschappelijke uitdaging, maar ook een geopolitiek instrument. Wie hierin in de kopgroep zit, bepaalt straks de regels van het spel. Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen hebben al een stevige positie opgebouwd. Onder andere TU Delft, TNO en QuTech hebben het fundament gelegd waaruit diverse spin-offs zijn voortgekomen. “Nederland heeft een echte pioniersrol gehad”, zegt Vincent Fokkema, managing director van Demcon high-tech systems in Delft. “Maar dat betekent niet dat we nu rustig achterover kunnen leunen. De wet van de remmende voorsprong geldt ook hier. Als anderen opschalen, kun je zomaar worden ingehaald.”

Volgens Eric Slakhorst, verantwoordelijk voor de divisie high-tech systems bij Demcon, is het belangrijk om te beseffen dat “quantum” geen eenduidig begrip is. “Het is een containerbegrip met drie hoofddomeinen: quantum computing, quantum communication en quantum sensing. Elk domein heeft zijn eigen toepassingen, uitdagingen én impact op industrie en maatschappij.”

Organisaties investeren fors in digitale beveiliging, maar verzuimen regelmatig om de basis op orde te krijgen. Verouderde systemen, ontbrekende updates en beperkte kennis leiden tot onnodige risico’s. Wat daarbij opvalt, is dat de problemen niet zozeer in de technologie zitten, maar in structuur, bewustzijn en het stellen van prioriteiten.

De grenzen tussen reclame en redactionele inhoud vervagen steeds verder. Steeds meer mensen gebruiken adblockers of negeren advertenties. Uit onderzoek van Statista blijkt dat 42% van de internetgebruikers wereldwijd advertenties blokkeert. Daardoor werkt het niet meer om alleen maar te adverteren. Merken moeten waardevolle content maken waarmee ze vertrouwen winnen.

In 2025 is het medialandschap drukker dan ooit. Consumenten worden dagelijks blootgesteld aan een stortvloed van korte video’s, advertenties en vluchtige social content. In die ruis is het voor merken steeds moeilijker om op te vallen, laat staan blijvend relevant te zijn. Branded content en een sterke contentmarketingstrategie zijn daarom essentieel voor bedrijven die vertrouwen willen opbouwen en hun positie als thought leader willen versterken.

De maritieme en offshore sector staat voor een grote digitale uitdaging. Schepen en havens werken vaak op een tradionele manier, terwijl innovatie noodzakelijk is. Digitalisering en automatisering dringen zich op, gedreven door concurrentiedruk, duurzaamheidseisen en de noodzaak tot kostenbesparing.

De behandeling van veel ziekten is in de afgelopen dertig jaar spectaculair verbeterd. Dat is voornamelijk het gevolg van innovatieve geneesmiddelen, zoals de ontwikkeling en toepassing van antistoffen als geneesmiddelen, of de mogelijkheid om ziekmakende genen uit te schakelen of te repareren met technologieën zoals CRISPR/Cas, ‘silencing RNA’s’, en microRNA’s. Hiervoor is dit jaar de Nobelprijs toegekend aan Victor Ambros en Gary Ruvkun.

Gen- en celtherapieën zijn volop in ontwikkeling en maken nu langzaam hun intrede in de kliniek. Het ontwikkelingsproces is duur en beslaat vele jaren, grotendeels om veilig gebruik en effectiviteit te garanderen. Hierin zijn het ontwerpen en optimaliseren van de juiste genetische schakelaars de volgende uitdaging.

De samenleving verandert razendsnel, aangedreven door technologische vooruitgang en steeds complexere regelgeving. Vooral in de Life Sciences-industrie is het essentieel om gelijke tred te houden met deze veranderingen. Professionals in deze sector staan voor de uitdaging om niet alleen hun vakgebied te beheersen, maar ook om zich voortdurend te ontwikkelen en aan te passen. Stilstaan is achterop raken. Stilstand beïnvloedt direct de kwaliteit en veiligheid van producten die cruciaal zijn voor de gezondheid van mensen en dieren. Dus hoe blijven bedrijven en professionals toekomstbestendig in een sector die nooit stilstaat?

De wereld van biotech kenmerkt zich door innovaties, maar deze verlopen doorgaans wel in een betrekkelijk laag tempo. Het proces omvat langdurige onderzoeken en clinical trials, en uiteindelijk goedkeuring om een product op de markt te brengen. Het kan sneller, zeker als startups goed begeleid worden en dicht bij zichzelf blijven, zonder al te veel bemoeienis van stakeholders.

Duurzame waterzuivering helpt industriële bedrijven wereldwijd om hun milieu-impact te verkleinen en waardevolle grondstoffen terug te winnen. Door afvalwater te zuiveren en biogas te winnen, wordt afvalwater omgezet in een bruikbare bron en krijgen bedrijven de middelen om hun processen te verduurzamen.