Waar veel organisaties verwachten dat AI vooral een technologische uitdaging is, blijkt de grootste opgave vaak het organiseren van kennis, samenwerking en experimenten. Dat is precies het uitgangspunt van ‘AI in je Bedrijf’, een programma waarin mkb-bedrijven samenwerken met studenten, docenten en AI-experts om concrete AI-vraagstukken op te lossen. De eerste resultaten laten zien dat deze aanpak niet alleen leerzaam is, maar ook leidt tot tastbare implementaties.

Veelzijdig initiatief

AI in je Bedrijf is een initiatief van Preneurz in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam (UvA), de Hogeschool van Amsterdam (HvA) en partners als Rabobank, Gemeente Amsterdam, het Ministerie van Economische Zaken, de Goldschmeding Foundation, Katapult, Amsterdam Economic Board en Metropoolregio Amsterdam (MRA). Het brengt ondernemers en hun werknemers twintig weken lang samen met studententeams van de UvA en HvA. Studenten van AI- en IT-opleidingen werken hierbij tijdens hun reguliere onderwijs aan echte praktijkcases, begeleid door docenten én AI-experts die zowel inhoudelijke kennis als ervaring met implementatie meebrengen. Daardoor profiteren ondernemers en werknemers van actuele AI-kennis en doen studenten tegelijkertijd praktische ervaring op.

Volgens projectmanager Joost Reimert van Preneurz is dat hard nodig. “Voor veel kleine ondernemers ontbreekt het simpelweg aan een netwerk, kennis en mensen om zelf met dit soort ontwikkelingen aan de slag te gaan.” Door studenten als onderdeel van hun curriculum mee te laten werken, ontstaat volgens hem een laagdrempelige manier om AI in de praktijk te verkennen. “Als je een paar maanden met studententeams samenwerkt, krijg je als ondernemer een goed gevoel bij wat AI voor je kan betekenen. Je bent dan nog niet klaar, maar je weet wel veel beter wat de volgende stap is.”

Omgekeerde kennisstroom

Opvallend is dat de kennisstroom daarbij deels omdraait: waar bedrijven traditioneel hun expertise delen met studenten, kijken ondernemers bij AI juist nadrukkelijk naar jongeren. “Ze kijken bij dit onderwerp echt naar de jonge generatie. Daar zit gewoon de kennis van dit vakgebied”, zegt Reimert.

Universitair hoofddocent Inez Zwetsloot van de UvA begeleidt naast het onderwijs ook het onderzoek binnen het programma. Juist die combinatie maakt het project volgens haar bijzonder: “Wat echt leuk is aan dit project, is dat we ook de onderzoekslaag hebben gebouwd. Daardoor kunnen we bedrijven volgen in wat ze daadwerkelijk doen tijdens hun AI-transformatie. En we bouwen structurele wetenschappelijke kennis op, die we vertalen naar praktische lessen.”

Die onderzoeksresultaten leveren bovendien verrassende inzichten op. Hoewel diverse sectoren deelnemen, blijken de verschillen kleiner dan vaak wordt gedacht. “Organisaties kijken anders naar AI, maar ze doen er eigenlijk weinig anders mee”, zegt Zwetsloot. De toepassingen richten zich hierdoor vrijwel overal op dezelfde bedrijfsprocessen, waaronder marketing, sales, klantenservice en management. AI wordt hier onder andere ingezet om informatie sneller te verwerken en betere beslissingen te nemen.

Bemoedigende resultaten

De eerste resultaten stemmen positief: direct na afloop van het programma geeft 70% van de bedrijven aan verder te willen met de ontwikkeling. Daarnaast heeft zo’n 20% van de deelnemende bedrijven al een werkende AI-oplossing geïmplementeerd. Nog eens ongeveer de helft bevindt zich in de overgang van prototype naar daadwerkelijke implementatie. “Voor een eerste pilot is dat uitzonderlijk hoog, dat zien we meestal echt niet”, stelt Zwetsloot.

De kracht zit volgens beiden niet alleen in een goede samenwerking tussen ondernemers, werknemers en studenten, maar ook in de combinatie van onderwijs, praktijk, begeleiding en onderzoek. Ondernemers en werknemers volgen allebei masterclasses en worden bij de samenwerking met studenten ondersteund door AI-experts. Zwetsloot: “Die weten hoe het is om AI daadwerkelijk te implementeren en zijn eigenlijk de olie in de machine.”

Voorlopig richt het programma zich vooral op bedrijven uit de zakelijke dienstverlening, bouw, zorg, horeca en retail, maar die afbakening wordt losgelaten. Het onderzoek laat immers zien dat vrijwel alle mkb-bedrijven aan vergelijkbare AI-vraagstukken werken.

Andere regio’s

Na een succesvolle pilot in Noord-Holland staat daarnaast uitbreiding naar Utrecht en West-Brabant op de planning, met als doel het programma uiteindelijk landelijk beschikbaar te maken. Voor Reimert ligt de grootste ambitie niet alleen bij AI, maar vooral bij de verbinding tussen onderwijs en ondernemerschap. “Het zou voor ondernemers heel normaal moeten worden om ieder jaar met studenten samen te werken. Daar zitten ontzettend veel frisse ideeën en kennis.”

Zwetsloot kijkt vanuit het onderwijs nog verder vooruit. Ze hoopt dat deze manier van samenwerken uiteindelijk vanzelfsprekend wordt. “Challenge-based onderwijs wordt nu nog als innovatief gezien, maar het moet eigenlijk gewoon standaard worden in elk curriculum.”