14 sep 2026
|
Gesponsord
Een aansluiting op het elektriciteitsnet was jarenlang vanzelfsprekend bij vastgoedontwikkeling. Netcongestie verandert dat fundamenteel. Beschikbare capaciteit bepaalt steeds vaker óf, wanneer en hoe een ontwikkeling gerealiseerd kan worden. Daarmee wordt energie een bepalende factor in de ontwikkeling.
“Netcongestie is een bedreiging, maar flexibiliteit biedt juist kansen”, zegt Rick Peters, co-founder & consultancy lead van Enerzien. Als onafhankelijk architect van slimme energiesystemen adviseert Enerzien over bestaande vastgoedportefeuilles, assets en gebiedsontwikkelingen. “We beginnen niet bij een batterij, EMS of contractvorm, maar bij wat klanten willen realiseren. We bekijken het hele energiesysteem: technisch, financieel, contractueel en juridisch. Daarnaast maken we energie bestuurbaar en onderdeel van hun strategie en businesscase.”
Bij bestaand vastgoed draait het volgens Rens Smal, founder & technisch lead, om wat er al staat. “Een logistiek centrum met een gasaansluiting heeft straks meer elektriciteit nodig. Daar komen elektrisch laden, verduurzaming en huurderwissels bovenop. Een bestaande aansluiting wordt dan een strategisch assetvraagstuk. Wie niet weet hoeveel capaciteit beschikbaar is, loopt risico op vertraging of verhuurproblemen.”
Bij nieuwe vastgoedontwikkelingen moet energie eerder worden meegenomen. Peters: “Vroeger werden plannen gemaakt, vergunningen geregeld en projecten verkocht. Uiteindelijk kwam er een netaansluiting. Nu moet je vooraf weten welke capaciteit beschikbaar is en hoe je de ontwikkeling daarop organiseert. Een vermogensbudget wordt net zo belangrijk als grond, planning en financiering.”
Beurskwartier Utrecht laat zien hoeveel mogelijkheden er ondanks netcongestie zijn. Smal: “Er wordt vaak gezegd: er is netcongestie, dus er kan niets. Heel vaak kan er juist wél iets. Je kunt bestaande aansluitingen of overcapaciteit in de omgeving benutten of werken met nieuwe contractvormen. De vraag is welke route past bij de ontwikkeling en de businesscase.”
Bij zowel bestaand als nieuw vastgoed wordt flexibiliteit steeds belangrijker. Peters: “Netbeheerders verschuiven van vaste naar flexibele capaciteit. Op bepaalde momenten kun je minder afnemen, terwijl op andere momenten wel ruimte is. Met bijvoorbeeld energiemanagement, slim laden, batterijen en nieuwe contractvormen kun je daarop sturen. Flexibiliteit wordt daarmee niet alleen een antwoord op netcongestie, maar ook een strategische variabele voor vastgoed.”
Volgens Peters zit de markt nog in de acceptatiefase. “Veel vastgoedpartijen weten dát netcongestie speelt, maar onderschatten de invloed op fasering, verhuurbaarheid en assetwaarde. Wie energie vroeg meeneemt, houdt regie en voorkomt dat netcapaciteit later de planning of businesscase bepaalt.”
Vastgoedontwikkelaars hoeven volgens Smal geen energiespecialisten te worden. “Specialistische kennis moet eerder worden betrokken. Juist daar ligt de meerwaarde van een onafhankelijk adviseur: niet vanuit één oplossing denken, maar vanuit het gehele energiesysteem. Welke technische, financiële, contractuele en juridische keuzes maken de ontwikkeling mogelijk? Wie dat goed organiseert, kan straks bouwen terwijl een concurrent wacht op capaciteit. Dan heb je een enorm voordeel.”