14 sep 2026
|
Industrie
Journalist: Fred Pals
Vastgoed werd decennialang beheerd vanuit één centrale vraag: hoe houd je een gebouw in stand tegen aanvaardbare kosten? Die vraag volstaat niet meer. Netcongestie, stijgende energieprijzen, strengere duurzaamheidseisen en veranderende huurderswensen dwingen eigenaren, beheerders en facilitair managers tot een andere aanpak.
“Wie dat niet tijdig inziet, ziet de waarde van zijn vastgoed dalen”, stelt Edwin Koers, expert op het gebied van elektrificatie en energietransitie bij Unica. “Traditioneel onderhoud gaat over het in stand houden van een gebouw in de best mogelijke conditie. Maar het nieuwe landschap vraagt een andere aanpak en andere systemen. Traditioneel vastgoedbeheer sluit daar niet meer vanzelfsprekend op aan.”
De verschuiving begint met data. Gebouwbeheersystemen worden al jaren ingezet om klimaatinstallaties te optimaliseren, maar hun potentieel reikt verder. Wanneer zo’n systeem slim gekoppeld wordt aan een energiemanagementsysteem, gedraagt een gebouw zich als een soort batterij die pieken opvangt en energie spreidt. “Als je van je gebouw een batterij maakt met slim energiemanagement, dan kost dat veel minder dan het kopen van een fysieke batterij”, aldus Koers.
Voorspellend sturen is daarbij de volgende stap. Door agenda-informatie, bezettingsdata, laadgedrag van elektrische voertuigen en actuele weersvoorspellingen te combineren, ontstaat een besturingsmodel dat een dag vooruit kijkt. “Via de agenda weet je hoeveel mensen er morgen in je pand zijn. Je weet hoeveel auto’s er komen die opgeladen moeten worden. Je weet hoeveel zonnestroom je opwekt. Als je dat allemaal combineert, kom je uit op een nieuw besturingsmodel voor de volgende dag.” Dat dit geen toekomstmuziek is, blijkt uit de praktijk. “Bij een brandweerpost van de Veiligheidsregio Utrecht werd een plan uitgewerkt om het gebouw volledig gasloos te maken, zonder uitbreiding van de bestaande netaansluiting. Door het gebouwbeheersysteem intelligent te koppelen aan het energiemanagementsysteem, is het pand nu voor 98 procent los van gas. Dit lukte binnen het beschikbare budget, terwijl de brandweer operationeel kon blijven.” Het voorbeeld laat zien dat de omslag vooral vraagt om een ander vertrekpunt: niet het gebouw als vaststaand gegeven, maar als onderdeel van een groter energiesysteem.
Een van de grootste obstakels is niet technisch, maar organisatorisch. Eigenaren en huurders opereren langs gescheiden lijnen, en oplossingen worden ingekocht zonder samenhang. “We kopen heel vaak de oplossingen los van elkaar in. Maar een batterij die niet communiceert met het gebouwbeheersysteem, presteert nooit optimaal.”
Koers adviseert vastgoedeigenaren daarom naast een onderhoudsplan ook een capaciteitsplan voor energie op te stellen, zodat tekorten tijdig in beeld komen. “Zonder goed energiemanagement daalt de vastgoedwaarde. Elke vastgoedbeheerder wordt dus ook energiemanager, of hij dat nu wil of niet.”
Die verschuiving raakt de hele sector. De rol van technische dienstverleners verandert mee: van uitvoerende partij naar meedenkende partner in een energielandschap dat permanent verandert. Voor vastgoedbeheerders betekent dit dat energie een factor is die direct meebepaalt of een gebouw zijn waarde behoudt.