Verzekeraar HDI volgt die verschuiving vanuit vier disciplines die samen de hele reis van een risico beslaan: onderschrijving, preventie, operationele kennis en schadeafhandeling. Michael Schunselaar (lead underwriter Cargo) en Frank van de Korput (lead underwriter Hull) zien de risico’s ontstaan, Kees den Ouden (senior risk engineer Marine) helpt ze te voorkomen en Stephan Zwiers (claims handler Marine) ziet wat er gebeurt als het toch misgaat.

De maritieme wereld wordt complexer

Frank van de Korput ziet het traditionele risicobeeld van de scheepvaart verschuiven. Geopolitieke spanningen, klimaatverandering en nieuwe brandstoffen als waterstof en ammoniak zorgen voor risico’s die verder gaan dan het klassieke denken in aanvaring, brand en aansprakelijkheid. “Het droogvallen van rivieren door extreem weer is nu al een groot thema, en dat brengt aan de andere kant ook weer overstromingen met zich mee.”

Nieuwe brandstoffen introduceren bovendien onbekende risico’s rond opslag en bunkering en vragen om een bemanning die ermee moet leren werken, terwijl de regelgeving eromheen nog volop in ontwikkeling is. Ook cyber verandert van karakter, zegt Van de Korput. “Cyber was vroeger vooral een IT-risico. Nu zien we dat een cyberaanval kan leiden tot aanvaringen, milieuvervuiling, vertragingen en aansprakelijkheidsclaims”, legt hij uit. Wie zich niet aanpast, blijft achter. “Als je je nu niet aanpast als verzekeraar, dan sta je stil, en stilstand is achteruitgang”, aldus Van de Korput.

Zo sterk als de zwakste schakel

Michael Schunselaar ziet vanuit cargo vergelijkbare verschuivingen. “Ik denk dat zo’n beetje de halve wereld in brand staat, wat betekent dat handelsroutes versperd of overbelast raken”, zegt Schunselaar. Klimaatrisico’s spelen ook hier een rol: het droogvallen van binnenwateren raakt goederenstromen rechtstreeks, terwijl cyberdreigingen gelden als een risico dat lange tijd is onderschat. Internationale ketens zijn zo met elkaar verweven dat een verstoring op de ene plek al snel doorwerkt op een andere, ook bij bedrijven die zelf niet bij het incident betrokken zijn. Bedrijven die nog vertrouwen op het risicobeeld van tien jaar geleden, missen daardoor vaak hun grootste kwetsbaarheid, juist omdat die zich buiten hun eigen zicht bevindt. Toch blijft volgens Schunselaar bijna alles verzekerbaar. “In de basis is alles verzekerbaar, maar alles heeft een prijs. Het gaat erom wat de klant bereid is te betalen om een risico af te dekken, of welk risico hij liever zelf draagt.”

De mens blijft de doorslag geven

Ondanks technologische vooruitgang blijft de mens de bepalende factor in maritieme risico’s, zegt Kees den Ouden. “De mens speelt nog steeds een cruciale rol bij het nemen van beslissingen en het uitvoeren van bedrijfskritische handelingen. Technologie kan daarbij helpen, maar uiteindelijk is het de mens die de knop indrukt”, aldus den Ouden. Personeelstekorten vergroten die kwetsbaarheid: hogere werkdruk leidt tot onoplettendheid, van een verkeerd geplaatste container tot chauffeurs die onder tijdsdruk verkeersregels negeren. Een sterke veiligheidscultuur laat zich volgens hem herkennen aan discipline: technische beveiligingen worden nooit omzeild, ook niet tijdens tests, en bij kritieke handelingen kijkt altijd een tweede paar ogen mee.

Wat schades vertellen over de toekomst

Voor Stephan Zwiers zijn schadegevallen een spiegel van de praktijk. Klimaatrisico’s zijn een terugkerend thema, net als het gebrek aan bewustzijn van wat een polis precies dekt. Hij ziet bedrijven soms overstappen naar een goedkopere verzekeraar zonder oog voor continuïteit. “Bij een risico dat meerdere jaren loopt, heb je ook een verzekeraar nodig die er over meerdere jaren nog staat, en niet na twee jaar alweer vertrokken is”, aldus Zwiers. Nieuwe technologie brengt volgens hem nieuwe onzekerheid met zich mee. Zo hebben we gezien dat schades rondom nieuwe technologie, bijvoorbeeld op het gebied van cybersecurity en elektrificatie, behoorlijk in de papieren kunnen lopen. Juist daarom wint preventie aan waarde: lessen uit incidenten bij het ene bedrijf helpen een volgend bedrijf om dezelfde fout te voorkomen.

De rode draad tussen de vier disciplines is dat risico’s zich door de hele maritieme keten bewegen, van onderschrijving tot schadeafhandeling. “We willen niet tegenover de klant zitten, maar meer ernaast”, zegt Schunselaar over hoe die rol verandert. Bedrijven die preventie, operationele kennis en schade-ervaring combineren, staan er volgens Den Ouden en Zwiers het best voor.