Guido van den Ackerveken, Professor Translationele Planten- en Microbiologie aan de Universiteit Utrecht

Wat is het probleem?

“We putten de aarde langzaam maar zeker uit. Daarbij hebben we een groeiende wereldbevolking. En omdat het ook economisch beter gaat met meer mensen, gaat dat gepaard met meer voedselconsumptie. Ook het eten van vlees neemt in ontwikkelende landen toe, waarvoor meer landbouwareaal nodig is.”

Wat is de oplossing?

“We zullen op een zo efficiënt mogelijke manier moeten produceren. Voor een deel zijn daarvoor teeltmethoden en technologie belangrijk, daarnaast ook het veredelen van sterke gewassen met een hogere productie en weerbaarheid tegen ziekten en klimaatsverandering.”

Welke rol spelen Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen?

“Nederland is heel sterk in gewasveredeling. Er worden veel gunstige eigenschappen uit wilde en verwante soorten ingekruist. Zaden en pootgoed worden over de hele wereld verkocht. In de laatste 50 jaar zijn bij landbouwgewassen gigantische sprongen gemaakt. Zo zijn in de VS de maisoogsten in die periode bijna verviervoudigd. Bij andere gewassen is daarin nog veel te winnen, niet allen qua productiviteit maar ook wat betreft duurzame teelt. Ook slimme kassen en verticale teelten kunnen een bijdrage leveren. Nederlandse bedrijven zijn daarin goed bezig, ook in Oost-Europa en Azië.”

Boost: dat is zoiets als een extra opzwieper in het Engels. BOOST is echter ook de naam van het Smart Industry-netwerk in Oost-Nederland, en als zodanig als één van de vijf regionale Smart Industry Hubs verbonden Programmabureau Smart Industry.  “Wij vertalen de landelijke actieagenda door in de regio”, vertelt projectleider Robin Burghard. De organisatie wil daarmee ondernemers in de duurzame producerende industrie bewust maken van de kansen die de digitale revolutie biedt. 

DNA van mensen aanpassen zodat erfelijke ziekten worden uitgebannen. Of het DNA aanpassen van planten zodat die op plaatsen kunnen groeien waar nu niks groeit. John van der Oost maakt er zijn levenswerk van. “Maar sommige dingen moeten we alleen doen als we honderd procent zeker weten dat het veilig is.”

Er bestaan ongeveer 7.000 zeldzame aandoeningen. En ongeveer 1 miljoen Nederlanders hebben te maken met minstens één daarvan. Daarbij geldt nog dat ongeveer 75 procent van deze patiënten jonger is dan achttien jaar. Bovendien is de kans op sterfte gemiddeld hoger bij mensen met een zeldzame aandoening. Naar schatting is 10 procent van alle sterftegevallen het gevolg van een zeldzame aandoening. Vooral de kans op vroegtijdige sterfte is beduidend hoger in vergelijking met de gemiddelde bevolking. Ruim 30 procent van mensen met een zeldzame aandoening sterft voor het vijfde levensjaar.

De Nederlandse medische technologie-industrie maakt een transitie door. De MedTech-branche verschuift zijn traditionele aandacht voor hardware en apparaten steeds meer richting ondersteuning van patiënten. Oftewel: er komt meer nadruk op preventie en diagnose in plaats van technische interventies tijdens de behandeling. In vergelijking met enkele decennia terug bestaat er nu meer aandacht voor clustering van hardware, software en bijbehorende service binnen een enkel concept. Eén van de eerste voorbeelden daarvan, is de pacemaker, die in de loop der jaren is ontwikkeld van een ‘stuk hardware’ naar een totaalconcept om het leven van de patiënt te verbeteren. 

Uit onderzoek van de overheid blijkt dat deze ontwikkeling nog verder zal ingrijpen op de medische sector. Volgens dat onderzoek bestaan er vijf trends met de meeste invloed op de gezondheidszorg. Daarbij gaat het om allereerst om digitale transformatie, dat heeft onder andere van doen met het vrijkomen van data en dus extra kennis. Ook wordt er vaker gebruik gemaakt van chirurgische robots en bestaan er steeds meer digitale tools bestaan om de eigen gezondheid te controleren. Ook gepersonaliseerde zorg en zorg op afstand maken hun opmars. Als laatste is er ook veel aandacht voor Value Based Healthcare (VBHC), op basis daarvan wordt er gestreefd naar verbetering van doelstellingen en afspraken. 

Kanker blijkt nog altijd een volksziekte van grote betekenis. Volgens het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) is het aantal absolute kankergevallen verdubbeld ten opzichte van 1989, het jaar waarin het IKNL begon met de landelijke registratie. Dat baart zeker zorgen, maar het komt vooral door de vergrijzing en de groei van de bevolking.

De Life Science & Health-sector staat er prima voor. Dit werkveld is één van de negen topsectoren in ons land – disciplines waar het Nederlandse bedrijfsleven en onze onderzoekscentra wereldwijd in uitblinken. Dat klinkt alleszins fantastisch, maar tegelijkertijd geldt net zo goed dat de sector attent moet blijven. Er zijn stevige ambities nodig.

De gezondheidszorg in Nederland verandert ingrijpend. Er wordt steeds meer aandacht besteed aan preventie en gezondheidsbevordering. Diagnose en behandeling worden steeds persoonlijker. En de zorgverlening wordt steeds meer geïntegreerd rond en met de patiënt. Al deze ontwikkelingen vragen om innovatie in de sector Life Sciences & Health. Om zorg betaalbaar te houden. En om de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg te waarborgen.

3 vragen aan Ronald Ravel, Country Manager Toshiba Client Solutions Benelux

Wat zijn de trends rondom digitalisering?

“Edge Computing, IOT en 5G zijn de drie componenten waar we in de toekomst meer over horen. Mobiel Edge Ccomputing maakt het mogelijk om in het veld dicht bij de dataverzameling te werken en informatie te verwerken. Interactie van IOT apparaten direct afhandelen via draagbare Edge PC’s opent vele nieuwe scenario’s voor organisaties. Daarnaast maakt de techniek van 5G het mogelijk om diensten die afhankelijk zijn van snelle data ook mobiel uit te rusten”

Wat voor effect heeft dit op de huidige werkomgeving?

“Een exponentiële groei in mobiele werkplekken, ook voor bedrijfstakken die nu helemaal niet geautomatiseerd zijn. Denk aan ambulance medewerkers in het veld die assistentie oproepen van een arts op afstand of medewerkers in de bouw, die via een Smartbril informatie opvragen en hierdoor handenvrij door kunnen werken.”

Hoe kunnen bedrijven zich hierop voorbereiden? 

“Verzorgen van mobiele apparatuur dat bij de bedrijfstak past, voldoende kennis onder personeel en meer beveiliging. Er zijn kwetsbaarheden in IOT apparaten, maar met een Edge Device op Windows 10 voorkom je een hoop. Er zijn manieren om data op afstand te houden voor extreme veiligheid, zoals laptops, zonder OS met  een virtuele desktop te gebruiken waarbij het besturingssysteem op de server draait.”

Start-ups schieten tegenwoordig als paddenstoelen uit de grond, maar onderweg naar succes sneuvelt een groot deel daarvan vroegtijdig. De fameuze succesformule is voor iedere start-up anders en dat maakt de opstartperiode lastig.

‘Iedereen aan de pizza krijgen’ klinkt niet als een wereldverbeterend ideaal dat je zou moeten nastreven. Maar wat nou als het geen normale pizza is, maar een pizza met groente als basis van het deeg? “Als moeders ons benaderen dat hun kinderen nu wel groenten eten door onze pizza’s, dan vind ik dat heel bijzonder.”

Februari: de tijd om goede voornemens bij te stellen of je er juist extra hard in vast te bijten. Ook voor bedrijven, want wat is een beter voornemen dan duurzamer te ondernemen in 2019?

Ondernemen is er bij mij met de paplepel ingegoten; ik kom uit een echt Rotterdams entrepreneursgezin. Van jongs af aan heb ik een enorme werkdrift gehad en mijn instelling is: ik rond het liever vandaag af dan morgen.

De digitalisering raakt alle sectoren in Nederland. Maar waar de meeste sectoren veel voordeel halen uit de digitale transformatie, laat de zorgsector nog veel kansen liggen, volgens Lotte de Bruijn, managing director bij Nederland ICT.

Of het nou is voor economisch gewin of om de boel daadwerkelijk plat te leggen, er zijn landen in de wereld constant bezig ons land aan te vallen. Nee, niet fysiek, maar in cyberspace. “Cyber wordt door landen gebruikt om andere landen te beïnvloeden, onder druk te zetten of om informatie te achterhalen.”

3 vragen aan Erik Ploegmakers, Managing Director van Fox-IT

Wat is de crux van de digitale transformatie?

“Digitale transformatie is niet zo zeer een technische verandering, maar meer een verandering van businessstructuren. IT ontwikkelt zich van hardware en software naar services en abonnementen. Je hoeft geen expert meer te zijn om online succesvol te vieren. Iedereen kan zakendoen op de digitale snelweg. We moeten alleen garanderen dat het een veilige weg is.”

Wat betekent dat voor de cybersecurity-industrie?

“Veel van de huidige oplossingen richten zich op de technische kant van het verhaal: firewalls, antivirussoftware. Terwijl bedrijven eigenlijk geen storage en IT meer in huis hebben. Ze gaan naar Amazon en laten hun data daar in de cloud staan. Beveiliging gaat daardoor van technische beveiliging naar controle op data, identiteiten en ‘things’.”

Wat doen cybersecurity-bedrijven daartoe?

“Cybersecurity-bedrijven zullen naar een nieuw model moeten gaan. Ze hoeven niet meer te snappen hoe pakketjes het internet overgaan, maar moeten wel begrijpen hoe een cloudinfrastructuur werkt. Dat is nieuw voor de cybersecurity-industrie.”

3 vragen aan Dr. Sjoerd de Vries, Universitair docent Digitale Transformaties in de Publieke Sector aan de Universiteit Twente

In hoeverre werken lokale overheden al ‘data-gedreven’?

“Het staat nog in de kinderschoenen, maar je ziet dat gemeenten echt de ambitie hebben steden ‘slimmer’ te maken. Zo wordt er al data ingezet voor het oplossen van vraagstukken rondom mobiliteit, parkeren, stadsreiniging of regulering van grote evenementen.” 

Wat zijn de voordelen van ‘data-gedreven werken’ voor lokale overheden?

“Vaak weten lokale overheden niet wat de effecten zijn van een beleid. De mate van gebruik van de instrumenten bepaalt of een beleid succesvol is. Maar dit zegt niets over het sociale aspect en of burgers hier gelukkiger van worden. Door data-gedreven te werken, kun je meer te weten komen over de effecten en de impact van een beleid en deze gaandeweg bijstellen.” 

Wat heeft het ‘data-gedreven werken’ van lokale overheden voor effect op burgers? 

“Overheden kunnen diensten personaliseren, omdat er meer inzicht is in wat de burger wil en kan. Daarnaast ontstaat er een intensievere participatiemaatschappij, waarbij de burger meer zaken zelf organiseert. Denk bijvoorbeeld aan een parkeerbeleid, waarbij burgers op het platform van de gemeente hun parkeerplek of oprijlaan kunnen verhuren. De burger zal meer mee kunnen denken en sturen.”

Big Data biedt veel voordelen, maar vraagt ook om extra aandacht.

De overheid móét de mogelijkheden van digitalisering zo actief mogelijk bijhouden. Maar dat kunnen we niet alleen. Kansen voor onze dienstverlening ontdekken we door samen met ondernemers en wetenschappers te werken aan innovatie.

Data, data en nog eens data. Dat is waar het volgens Eric Reij in de slimme stad om draait. Maar zonder goede infrastructuur gebeurt er niks met die data. “Netwerken zijn een nutsvoorziening geworden, je kunt niet meer zonder.”